Lokale behandelingsvormen

Psoriasis behandelen met zalf, gel crème of lotion

De standaardbehandeling van psoriasis is lokale therapie. Hierbij brengt u een geneesmiddel direct aan op de psoriasisplekken in een zalf, gel, crème of lotion. Dit geneesmiddel komt enkel op de plaats waar het nodig is en niet in uw gehele lichaam, zosals bij pillen of injecties. Het grote voordeel daarvan is een kleinere kans op bijwerkingen op organen zoals lever en nieren. Anderzijds vraagt het de nodige dicipline om alle plekjes dagelijks in te smeren. 
   

De voordelen van zalven en vette crèmes 

Voor de droge, schilferige psoriasis vulgaris gebruikt u een zalf, vette crème of een gel op oliebasis. Die lost de schilfers op en maakt de huid soepeler. Vochtinbrengende crèmes of zalven zonder medicinale bestanddelen zullen de psoriasis ook al wat verbeteren; u kunt ze dus goed gebruiken als onderhoudsbehandeling naast het gebruik van geneesmiddelen.
In een vette basis werken de geneesmiddelen ook beter; het vetlaagje op de huid zorgt ervoor dat het water in de huid niet verdampt. Daardoor kan het geneesmiddel dieper in de huid doordringen, tot in het hart van de ontsteking. Op de behaarde hoofdhuid of bij psoriasis inversa (plooien) is een zalf moeilijker uit te wassen en daar gaat de voorkeur dan ook uit naar een gel, lotion of een met shampoo uitwasbare crème.

Derivaten van vitamine D 

Vitamine-D-derivaten zijn beschikbaar sinds 1990. Ze werken vooral in op de celdeling en celgroei in de opperhuid, minder op de ontsteking of aanmaak van bloedvaten. De werking is langzaam: u moet enkele weken wachten op de eerste tekenen van verbetering en de maximale werking bereikt u pas na enkele maanden. Behalve dat vitamine-D-derivaten de huid soms een beetje kunnen irriteren, veroorzaken ze geen lokale bijwerkingen. Als u vitamine D op grote oppervlakten en te langdurig gebruikt, is er een zeer kleine kans dat u door verhoging van calcium in het bloed, nierstenen krijgt.

Lokale corticosteroïden

Sterke lokale corticosteroïden of ‘hormoonzalf’ gebruiken we al meer dan vijftig jaar voor psoriasis. Corticosteroïden grijpen vooral in op de ontsteking (roodheid), maar remmen ook de aanmaak van bloedvaten en, in mindere mate, de celdeling in de opperhuid. Daarnaast verbeteren deze geneesmiddelen de huid snel, maar kunnen voor gewenning zorgen waardoor ze bij langdurig continu gebruik niet meer zo goed werken. Hierdoor kan een nieuwe uitbraak optreden als u de behandeling plots stopt. Daarnaast kunnen bij langdurig corticosteroïdengebruik verdunning van de huid, kwetsbare bloedvaatjes en huidstriemen ontstaan. Vooral de huid van het gezicht en huidplooien zijn gevoelig voor deze bijwerkingen. Op die plaatsen moet u deze dan ook beperkt en met de nodige voorzichtigheid gebruiken. Als u corticosteroïden langdurig op grote oppervlakten gebruikt, kunnen in zeer zeldzame gevallen bijwerkingen in het lichaam ontstaan zoals onderdrukking van de eigen aanmaak van het bijnierschorshormoon cortison.

Salicylzuur

Lokale corticosteroïden worden in bereidingen door de apotheker vaak vermengd met salicylzuur. Dit product maakt de schilfers los en laat de corticosteroïden dieper in de huid doordringen.

Combinatie van vitamine D en corticosteroïden

Vitamine D en corticosteroïden vullen elkaar goed aan bij de lokale behandeling van psoriasis. Er bestaat ook een combinatiepreparaat met vitamine D en corticosteroïden in één zalf. Dit geneesmiddel combineert de eigenschappen van vitamine D en corticosteroïden in één zalf waardoor één keer smeren per dag volstaat. De combinatiezalf remt de verhoogde celaanmaak, zorgt ervoor dat de nieuwe huidcellen volledig uitgroeien en remt de ontstekingsreactie van de huid. Deze zalf werkt snel. Het maximale effect van deze zalf bereikt u na ongeveer vier weken. Voor behoud van het resultaat op lange termijn kan deze zalf naar behoefte herhaald worden volgens advies van de arts. De combinatiezalf is minder geschikt voor de hoofdhuid (moeilijk uitwasbaar), het gelaat of de plooien (door de aanwezigheid van een sterk corticosteroïd).

Vanaf april 2011 is deze combinatie van vitamine D en corticosteroïden in één gel verkrijgbaar voor behandeling van psoriasis op het lichaam. Ook bij de gel volstaat één keer smeren per dag. Daarbij smeert de gel makkelijk uit en trekt het snel in de huid. Het maximale effect van deze gel bereikt u na ongeveer 8 weken. Vanaf 2009 is er al een gel beschikbaar die speciaal is ontwikkeld voor de behandeling van psoriasis op het (behaarde) hoofd.

Andere lokale behandelingen  Naast eerder genoemde middelen zijn er nog een aantal minder vaak gebruikte lokale middelen voor psoriasis beschikbaar.

Teer vormt de basis voor een bruine, doordringend geurende zalf. Teer bezit ontstekingsremmende en jeukstillende eigenschappen die helpen bij psoriasis. Vroeger bestonden ook teershampoos, maar tegenwoordig zijn die verboden door de Europese regelgeving, omdat teer mogelijk kankerverwekkend zou kunnen zijn (hoewel nooit problemenzijn gezien na gebruik van teer voor huidziekten).

Dithranol (ook cignoline of anthraline genoemd) is een irriterende substantie die werkzaam is voor psoriasis. Meestal gebruiken patiënten dithranol in een kortcontactschema: ze brengen het product enkele minuten per dag aan op de psoriasisplekken en wassen het dan af. Naast de huidirritatie kan het paarsbruine vlekken geven op huid, kleding en sanitair. Daardoor wordt het nog maar zelden gebruikt.

« Terug